خلاصه سریع:
ضمایر فرانسوی انواع مختلف دارد. ضمایر فاعلی شخص انجامدهنده کار را نشان میدهند. ضمایر مفعولی جای اسم را در جمله میگیرند و معمولا پیش از فعل قرار میگیرند. ضمایر ملکی مالکیت را بیان میکنند و ضمایر اشارهای به یک فرد یا شیء مشخص اشاره دارند. برای استفاده درست از هر ضمیر، باید نقش آن و ساختار فعل را تشخیص دهید.

ضمایر فرانسوی به ما کمک میکنند بدون تکرار اسمها درباره افراد، اشیا و موضوعات صحبت کنیم. ابتدا باید ضمایر فاعلی را یاد بگیرید و سپس کاربرد ضمایر مفعولی، ملکی، اشارهای، انعکاسی و موصولی را تمرین کنید. در این راهنما از آموزش زبان فرانسوی، جدولهای آموزشی، تلفظ آوانگاریشده، جملههای ساده با معنی فارسی و تمرین پاسخدار در زمینه ضمایر فرانسوی در اختیار شما قرار میگیرد.
جدول کامل انواع ضمایر فرانسوی با معنی و مثال
جدول زیر انواع مهم ضمایر فرانسوی را نشان میدهد. برای شناخت هر نوع، ابتدا مثال آن را بخوانید و سپس بخش مربوط به آن را مطالعه کنید.
| نوع ضمیر | نمونه ضمیر با معنی | کاربرد | مثال با ترجمه فارسی |
|---|---|---|---|
| فاعلی | je (من)، nous (ما) | فاعل جمله را مشخص میکند. | Nous étudions. (ما درس میخوانیم.) |
| مفعولی مستقیم | le (او یا آن را، مذکر)، la (او یا آن را، مؤنث) | جای مفعول بدون حرف اضافه میآید. | Je la connais. (من او را میشناسم.) |
| مفعولی غیرمستقیم | lui (به او)، leur (به آنها) | با بعضی فعلها جای گیرنده یا مخاطب را میگیرد. | Je lui écris. (من به او مینویسم.) |
| تأکیدی | moi (من)، toi (تو) | برای تأکید یا بعد از حرف اضافه به کار میرود. | Viens avec moi ! (با من بیا!) |
| انعکاسی | me (خودم را)، se (خودش را یا یکدیگر را، بسته به فعل) | با فعلهای ضمیری به کار میرود. | Elle se prépare. (او آماده میشود.) |
| ملکی | le mien (مال من، مذکر)، la tienne (مال تو، مؤنث) | اسم متعلق به یک شخص را جایگزین میکند. | Ce sac est le mien. (این کیف مال من است.) |
| اشارهای | celui-ci (این یکی، مذکر)، celle-là (آن یکی، مؤنث) | به مورد مشخصی اشاره میکند. | Je préfère celui-ci. (من این یکی را ترجیح میدهم.) |
| موصولی | qui (که، در نقش فاعل)، que (که، در نقش مفعول) | جمله وابسته را به بخش اصلی متصل میکند. | Le livre que je lis est intéressant. (کتابی که میخوانم جالب است.) |
| پرسشی | qui (چه کسی)، lequel (کدامیک، مذکر) | درباره شخص یا مورد مشخص سؤال میسازد. | Qui arrive ? (چه کسی میرسد؟) |
| نامعین | quelqu’un (کسی)، personne (هیچکس، در جمله منفی) | به شخص یا چیز نامشخص اشاره میکند. | Quelqu’un attend. (کسی منتظر است.) |
| قیدی | y (به آنجا یا به آن)، en (از آن یا مقداری از آن) | برخی عبارتهای مکانی، حرف اضافهای و مقداری را جایگزین میکند. | J’y vais. (من به آنجا میروم.) |
تفاوت ضمیر در زبان فرانسه با تعیینگر
ضمیر معمولاً بهجای اسم یا گروه اسمی میآید و از تکرار آن جلوگیری میکند. تعیینگر در کنار اسم قرار میگیرد و مالکیت، اشاره یا نوع پرسش را مشخص میکند. در بعضی کتابها، تعیینگر ملکی را «صفت ملکی» و تعیینگر اشارهای را «صفت اشاره» مینامند.
| جمله با تعیینگر | جمله با ضمیر | توضیح |
|---|---|---|
| Mon livre est neuf. (کتاب من نو است.) | Le mien est neuf. (مال من نو است.) | mon (مال من، همراه اسم) پیش از اسم میآید، اما le mien (مال من، جانشین اسم) جای اسم را میگیرد. |
| Cette chaise est libre. (این صندلی خالی است.) | Celle-ci est libre. (این یکی خالی است.) | cette (این، همراه اسم) با اسم میآید، اما celle-ci (این یکی) جای اسم مینشیند. |
| Quel livre veux-tu ? (کدام کتاب را میخواهی؟) | Lequel veux-tu ? (کدامیک را میخواهی؟) | quel (کدام، همراه اسم) تعیینگر است و lequel (کدامیک) ضمیر است. |
ضمایر فاعلی در زبان فرانسه با معنی و تلفظ
ضمایر فاعلی نشان میدهند چه کسی یا چه چیزی کار را انجام میدهد. تلفظها در جدول با نمادهای آوانگاری بینالمللی نوشته شدهاند؛ این نمادها تلفظ فرانسوی را دقیقتر از حروف فارسی نشان میدهند.
جدول ضمایر فاعلی فرانسوی
| ضمیر و معنی | تلفظ | مثال با معنی |
|---|---|---|
| je (من) | /ʒə/ | Je travaille. (من کار میکنم.) |
| j’ (من، شکل کوتاهشده) | /ʒ/ | J’habite ici. (من اینجا زندگی میکنم.) |
| tu (تو، صمیمانه) | /ty/ | Tu comprends ? (آیا متوجه میشوی؟) |
| il (او یا آن، مذکر) | /il/ | Il étudie. (او درس میخواند.) |
| elle (او یا آن، مؤنث) | /ɛl/ | Elle parle. (او صحبت میکند.) |
| on (ما در گفتار یا مردم بهطور کلی) | /ɔ̃/ | On commence. (ما شروع میکنیم.) |
| nous (ما) | /nu/ | Nous arrivons. (ما میرسیم.) |
| vous (شما، محترمانه یا جمع) | /vu/ | Vous êtes ici. (شما اینجا هستید.) |
| ils (آنها، مذکر یا گروه مختلط) | /il/ | Ils voyagent. (آنها سفر میکنند.) |
| elles (آنها، مؤنث) | /ɛl/ | Elles chantent. (آنها آواز میخوانند.) |
ضمیر je (من) پیش از واژهای که با واکه یا حرف بیصدای آغازین شروع شود، معمولاً به j’ (من، شکل کوتاهشده) تبدیل میشود. ضمایر ils (آنها، مذکر یا مختلط) و elles (آنها، مؤنث) در حالت جداگانه مانند شکلهای مفرد تلفظ میشوند، اما اتصال آوایی با کلمه بعدی میتواند تلفظ آنها را تغییر دهد.

تفاوت خطاب دوستانه و محترمانه در زبان فرانسه
از tu (تو، خطاب صمیمانه) معمولاً برای صحبت با یک نفر در موقعیت دوستانه استفاده میکنیم. از vous (شما، خطاب محترمانه یا جمع) برای صحبت رسمی با یک نفر یا خطاب به چند نفر استفاده میکنیم. فعل بعد از شکل محترمانه همیشه با دومشخص جمع صرف میشود. برای مثال، Tu vas bien ? (حالت خوب است؟) و Vous allez bien ? (حال شما خوب است؟) هر دو پرسش درباره حال مخاطب هستند.
صفت بعد از خطاب محترمانه باید با جنس و شمار مخاطب هماهنگ شود. برای نمونه، Vous êtes prêt ? (آیا آماده هستید؟ خطاب به یک مرد) برای یک مرد، Vous êtes prête ? (آیا آماده هستید؟ خطاب به یک زن) برای یک زن، Vous êtes prêts ? (آیا آماده هستید؟ خطاب به گروه مذکر یا مختلط) برای گروه مذکر یا مختلط و Vous êtes prêtes ? (آیا آماده هستید؟ خطاب به گروه مؤنث) برای گروهی از زنان به کار میرود.
تفاوت دو شیوه بیان «ما» در مکالمه فرانسوی
ضمیر nous (ما) در نوشتار و گفتار کاربرد دارد. ضمیر on (ما در گفتار یا مردم بهطور کلی) نیز در مکالمه روزمره اغلب بهجای آن میآید. با این حال، فعل بعد از ضمیر دوم همیشه سومشخص مفرد صرف میشود. برای نمونه، Nous allons au cinéma. (ما به سینما میرویم.) و On va au cinéma. (ما به سینما میرویم.) یک مفهوم را منتقل میکنند.
وقتی ضمیر on (ما یا مردم بهطور کلی) به گروه مشخصی از افراد اشاره میکند، صفت میتواند با جنس و شمار آن گروه هماهنگ شود. برای مثال، On est prêts. (ما آمادهایم؛ گروه مذکر یا مختلط) در چنین موقعیتی درست است. با این حال، فعل همچنان مفرد باقی میماند.
ضمایر مفعولی مستقیم در زبان فرانسه
مفعول مستقیم در زبان فرانسه بدون حرف اضافه به فعل وابسته است. اگر اسم مفعول را قبلاً گفته باشیم، میتوانیم آن را با ضمیر مناسب جایگزین کنیم. برای نمونه، Je regarde le film. (من فیلم را تماشا میکنم.) به Je le regarde. (من آن را تماشا میکنم.) تبدیل میشود.
جدول ضمایر مفعولی مستقیم با مثال
| ضمیر و معنی | جمله با ضمیر و ترجمه | کاربرد |
|---|---|---|
| me / m’ (مرا) | Tu me vois. (تو مرا میبینی.) | به گوینده اشاره میکند. |
| te / t’ (تو را) | Je te connais. (من تو را میشناسم.) | به مخاطب اشاره میکند. |
| le / l’ (او یا آن را، مذکر) | Je le regarde. (من آن را تماشا میکنم.) | جای اسم مذکر مفرد میآید. |
| la / l’ (او یا آن را، مؤنث) | Je la cherche. (من دنبال آن میگردم.) | جای اسم مؤنث مفرد میآید. |
| nous (ما را) | Il nous aide. (او به ما کمک میکند.) | به گوینده و همراهانش اشاره میکند. |
| vous (شما را) | Je vous écoute. (من به شما گوش میدهم.) | به مخاطب محترمانه یا جمع اشاره میکند. |
| les (آنها را) | Je les lis. (من آنها را میخوانم.) | جای اسم جمع میآید. |
در جمله Je vous écoute. (من به شما گوش میدهم.)، ضمیر فرانسوی مفعول مستقیم است؛ هرچند ترجمه فارسی آن حرف اضافه «به» دارد. بنابراین، برای تشخیص نوع مفعول باید ساختار فعل فرانسوی را بررسی کنید، نه فقط ترجمه فارسی را.

| جمله اصلی | جمله پس از جایگزینی اسم | علت انتخاب ضمیر |
|---|---|---|
| Je regarde le film. (من فیلم را تماشا میکنم.) | Je le regarde. (من آن را تماشا میکنم.) | اسم فیلم مذکر مفرد است. |
| Je cherche la clé. (من دنبال کلید میگردم.) | Je la cherche. (من دنبال آن میگردم.) | اسم کلید مؤنث مفرد است. |
| Je lis les messages. (من پیامها را میخوانم.) | Je les lis. (من آنها را میخوانم.) | اسم پیامها جمع است. |
شکلهای me (مرا)، te (تو را)، le (او یا آن را، مذکر) و la (او یا آن را، مؤنث) پیش از واکه یا حرف بیصدای آغازین کوتاه میشوند. برای نمونه، Je l’aime. (من او را دوست دارم.) شکل کوتاهشده را نشان میدهد.

ضمایر مفعولی غیرمستقیم در زبان فرانسه
ضمیر مفعولی غیرمستقیم با فعلهایی به کار میرود که گیرنده یا مخاطب را معمولاً با حرف اضافه à (به) معرفی میکنند. برای مثال، Je parle à Lina. (من با لینا صحبت میکنم.) به Je lui parle. (من با او صحبت میکنم.) تبدیل میشود. البته همه فعلهایی که با این حرف اضافه میآیند، از ضمایر غیرمستقیم کوتاه استفاده نمیکنند.
| ضمیر و معنی | مثال کامل با ترجمه | توضیح |
|---|---|---|
| me / m’ (به من) | Elle me téléphone. (او به من تلفن میکند.) | گیرنده یک نفر و همان گوینده است. |
| te / t’ (به تو) | Je te réponds. (من به تو پاسخ میدهم.) | گیرنده همان مخاطب است. |
| lui (به او، زن یا مرد) | Je lui écris. (من به او مینویسم.) | گیرنده یک نفر است. |
| nous (به ما) | Il nous parle. (او با ما صحبت میکند.) | گیرنده گوینده و همراهان او هستند. |
| vous (به شما) | Je vous envoie un message. (من برای شما یک پیام میفرستم.) | گیرنده مخاطب محترمانه یا جمع است. |
| leur (به آنها) | Je leur téléphone. (من به آنها تلفن میکنم.) | گیرنده چند نفر هستند. |
| جمله اصلی | جمله با ضمیر غیرمستقیم | دلیل |
|---|---|---|
| J’écris à Nadia. (من به نادیا مینویسم.) | Je lui écris. (من به او مینویسم.) | گیرنده یک نفر است. |
| Je téléphone à mes amis. (من به دوستانم تلفن میکنم.) | Je leur téléphone. (من به آنها تلفن میکنم.) | گیرنده چند نفر هستند. |
| Je réponds à Lina. (من به لینا پاسخ میدهم.) | Je lui réponds. (من به او پاسخ میدهم.) | فعل در این کاربرد مفعول غیرمستقیم میگیرد. |
با فعل penser à quelqu’un (به کسی فکر کردن) معمولاً بهجای ضمیر غیرمستقیم کوتاه از ترکیب حرف اضافه و ضمیر تأکیدی استفاده میکنیم. برای مثال، Je pense à Sara. (من به سارا فکر میکنم.) به Je pense à elle. (من به او فکر میکنم.) تبدیل میشود.

تفاوت مفعول مستقیم و غیرمستقیم با مثال
| نوع مفعول | جمله اصلی | جمله با ضمیر |
|---|---|---|
| مستقیم | Je vois Léa. (من لئا را میبینم.) | Je la vois. (من او را میبینم.) |
| غیرمستقیم | Je parle à Léa. (من با لئا صحبت میکنم.) | Je lui parle. (من با او صحبت میکنم.) |
| مستقیم، جمع | Je connais mes voisins. (من همسایههایم را میشناسم.) | Je les connais. (من آنها را میشناسم.) |
| غیرمستقیم، جمع | Je réponds à mes voisins. (من به همسایههایم پاسخ میدهم.) | Je leur réponds. (من به آنها پاسخ میدهم.) |
ضمایر تأکیدی در زبان فرانسه
ضمایر تأکیدی معمولاً بعد از حرف اضافه، برای تأکید یا در پاسخ کوتاه استفاده میشوند. برای مثال، Moi, je préfère le thé. (من که چای را ترجیح میدهم.) هم ضمیر تأکیدی دارد و هم ضمیر فاعلی.
| ضمیر فاعلی | ضمیر تأکیدی | جمله فرانسوی با ترجمه |
|---|---|---|
| je (من) | moi (من) | C’est moi. (این من هستم.) |
| tu (تو) | toi (تو) | Je viens avec toi. (من با تو میآیم.) |
| il (او، مذکر) | lui (او، مذکر) | Je parle de lui. (من درباره او صحبت میکنم.) |
| elle (او، مؤنث) | elle (او، مؤنث) | Je vais chez elle. (من به خانه او میروم.) |
| nous (ما) | nous (ما) | Venez avec nous ! (با ما بیایید!) |
| vous (شما) | vous (شما) | Je compte sur vous. (من روی شما حساب میکنم.) |
| ils (آنها، مذکر یا مختلط) | eux (آنها، مذکر یا مختلط) | Je travaille avec eux. (من با آنها کار میکنم.) |
| elles (آنها، مؤنث) | elles (آنها، مؤنث) | Je pense à elles. (من به آنها فکر میکنم.) |
ضمیر soi (خود، به معنای کلی) نیز برای اشاره کلی به خود فرد به کار میرود. برای مثال، Il faut croire en soi. (انسان باید به خودش ایمان داشته باشد.) یک توصیه عمومی را بیان میکند.
ضمایر انعکاسی در زبان فرانسه
ضمایر انعکاسی با فعلهای ضمیری میآیند و معمولاً به همان فاعل جمله اشاره دارند. برای مثال، se lever (بلند شدن) و se préparer (آماده شدن) فعل ضمیری هستند.
| فاعل و معنی | ضمیر انعکاسی و معنی | جمله با ترجمه |
|---|---|---|
| je (من) | me / m’ (خودم را) | Je me lève à sept heures. (من ساعت هفت بلند میشوم.) |
| tu (تو) | te / t’ (خودت را) | Tu te reposes. (تو استراحت میکنی.) |
| il / elle / on (او یا ما در گفتار) | se / s’ (خودش را) | Elle se présente. (او خودش را معرفی میکند.) |
| nous (ما) | nous (خودمان را) | Nous nous préparons. (ما آماده میشویم.) |
| vous (شما) | vous (خودتان را) | Vous vous dépêchez. (شما عجله میکنید.) |
| ils / elles (آنها) | se / s’ (خودشان را یا یکدیگر را) | Ils se lavent. (آنها خودشان را میشویند.) |
تفاوت کاربرد ضمایر انعکاسی و متقابل فرانسوی
گاهی ضمیر همراه فعل به خود فاعل اشاره میکند و گاهی رابطهای متقابل را نشان میدهد. در Ils se lavent. (آنها خودشان را میشویند.) معنا انعکاسی است. اما در Ils se rencontrent. (آنها یکدیگر را ملاقات میکنند.) معنا متقابل است. بنابراین، برای تشخیص معنی باید خود فعل و بافت جمله را بررسی کنید.
جایگاه ضمیر انعکاسی فرانسوی در جمله و جملاتت امری
در جمله خبری، ضمیر انعکاسی معمولاً پیش از فعل قرار میگیرد: Je me réveille tôt. (من زود بیدار میشوم.) در امر مثبت، ضمیر پس از فعل و با خط تیره میآید: Lève-toi ! (بلند شو!) در امر منفی، ضمیر دوباره پیش از فعل قرار میگیرد: Ne te lève pas ! (بلند نشو!)
ضمایر ملکی در زبان فرانسه
ضمیر ملکی مالکیت را بیان میکند و بهجای اسم میآید. شکل آن با جنس و شمار چیزی که متعلق به شخص است هماهنگ میشود، نه با جنس خود مالک. برای مثال، چون اسم خودرو در زبان فرانسه مؤنث است، از la mienne (مال من، برای اسم مؤنث) برای اشاره به خودروی متعلق به من استفاده میکنیم.
جدول کامل ضمایر ملکی مذکر، مؤنث و جمع
| مالک | اسم مذکر مفرد | اسم مؤنث مفرد | اسم مذکر جمع | اسم مؤنث جمع |
|---|---|---|---|---|
| من | le mien (مال من، مذکر مفرد) | la mienne (مال من، مؤنث مفرد) | les miens (مال من، مذکر جمع) | les miennes (مال من، مؤنث جمع) |
| تو | le tien (مال تو، مذکر مفرد) | la tienne (مال تو، مؤنث مفرد) | les tiens (مال تو، مذکر جمع) | les tiennes (مال تو، مؤنث جمع) |
| او | le sien (مال او، مذکر مفرد) | la sienne (مال او، مؤنث مفرد) | les siens (مال او، مذکر جمع) | les siennes (مال او، مؤنث جمع) |
| ما | le nôtre (مال ما، مذکر مفرد) | la nôtre (مال ما، مؤنث مفرد) | les nôtres (مال ما، مذکر جمع) | les nôtres (مال ما، مؤنث جمع) |
| شما | le vôtre (مال شما، مذکر مفرد) | la vôtre (مال شما، مؤنث مفرد) | les vôtres (مال شما، مذکر جمع) | les vôtres (مال شما، مؤنث جمع) |
| آنها | le leur (مال آنها، مذکر مفرد) | la leur (مال آنها، مؤنث مفرد) | les leurs (مال آنها، مذکر جمع) | les leurs (مال آنها، مؤنث جمع) |
برای مثال، Ton téléphone est neuf ; le mien est ancien. (تلفن تو نو است، اما مال من قدیمی است.) کاربرد ضمیر ملکی مذکر را نشان میدهد. در جمله Ces places sont les nôtres. (این جاها متعلق به ما هستند.) ضمیر ملکی جمع به کار رفته است.

تفاوت ضمیر ملکی و تعیینگر ملکی در زبان فرانسوی
تعیینگر ملکی مانند mon (مال من، همراه اسم مذکر) و ma (مال من، همراه اسم مؤنث) باید با اسم بیاید. ضمیر ملکی مانند le mien (مال من، مذکر) یا la mienne (مال من، مؤنث) بهجای اسم قرار میگیرد. برای نمونه، Ma chambre est petite. (اتاق من کوچک است.) و La mienne est petite. (مال من کوچک است.) این تفاوت را نشان میدهند. به تفاوت نوشتاری notre (مال ما، تعیینگر) با nôtre (مال ما، ضمیر) نیز توجه کنید.
ضمایر اشاره ای در زبان فرانسه
ضمایر اشارهای برای انتخاب یا مشخص کردن شخص و چیزی که از بافت جمله شناخته میشود، به کار میروند. شکل ساده این ضمایر معمولاً با یک عبارت تکمیلی میآید، اما شکلهای دارای پسوند نزدیک یا دور میتوانند مستقل باشند.
| نوع اسم | ضمیر ساده | اشاره نزدیک | اشاره دور |
|---|---|---|---|
| مذکر مفرد | celui (آنکه یا آن یکی، مذکر) | celui-ci (این یکی، مذکر) | celui-là (آن یکی، مذکر) |
| مؤنث مفرد | celle (آنکه یا آن یکی، مؤنث) | celle-ci (این یکی، مؤنث) | celle-là (آن یکی، مؤنث) |
| مذکر جمع یا مختلط | ceux (آنهایی که، مذکر یا مختلط) | ceux-ci (اینها، مذکر یا مختلط) | ceux-là (آنها، مذکر یا مختلط) |
| مؤنث جمع | celles (آنهایی که، مؤنث) | celles-ci (اینها، مؤنث) | celles-là (آنها، مؤنث) |
برای مثال، Je cherche un manteau. Celui-ci me plaît. (من دنبال یک پالتو میگردم. این یکی را میپسندم.) نشان میدهد ضمیر اشارهای میتواند اسم تکراری را حذف کند. در جمله La robe de Lina est celle qui est sur la chaise. (لباس لینا همان لباسی است که روی صندلی قرار دارد.) ضمیر اشارهای با جمله موصولی همراه شده است.

کاربرد شکلهای خنثی ضمایر اشاره ای
| ضمیر و معنی | جمله با ترجمه | نکته |
|---|---|---|
| ce / c’ (این یا آن، شکل خنثی) | C’est intéressant. (این جالب است.) | با فعل بودن کاربرد زیادی دارد. |
| ceci (این موضوع یا این چیز) | Ceci est important. (این مهم است.) | بیشتر در نوشتار به کار میرود. |
| cela (آن موضوع یا این موضوع) | Cela dépend. (این بستگی دارد.) | در بیان رسمیتر دیده میشود. |
| ça (این یا آن در گفتار) | Ça va ? (حالت خوب است؟) | در مکالمه بسیار رایج است. |
در جمله Ce livre est utile. (این کتاب مفید است.) واژه ce (این، همراه اسم) ضمیر نیست؛ چون قبل از اسم آمده و نقش تعیینگر اشارهای را دارد.

ضمایر موصولی در زبان فرانسه
ضمیر موصولی یک جمله وابسته را به جمله اصلی پیوند میدهد و اطلاعات بیشتری درباره شخص یا چیز ارائه میکند. انتخاب ضمیر به نقش آن در جمله وابسته یا به حرف اضافه فعل بستگی دارد.
تفاوت ضمایر موصولی پرکاربرد فرانسوی
| ضمیر و معنی | کاربرد | مثال و ترجمه |
|---|---|---|
| qui (که، در نقش فاعل) | در جمله وابسته فاعل است. | La femme qui parle est professeure. (زنی که صحبت میکند معلم است.) |
| que / qu’ (که، در نقش مفعول) | در جمله وابسته مفعول مستقیم است. | Le film que tu regardes est drôle. (فیلمی که تماشا میکنی خندهدار است.) |
| dont (که درباره آن یا متعلق به آن) | با بسیاری از ساختارهای وابسته به حرف اضافه «از» به کار میرود. | Le sujet dont nous parlons est complexe. (موضوعی که درباره آن صحبت میکنیم پیچیده است.) |
| où (جایی که یا زمانی که) | برای مکان یا زمان به کار میرود. | Voici le café où nous étudions. (این همان کافهای است که در آن درس میخوانیم.) |
| ce qui (چیزی که، در نقش فاعل) | بدون اسم پیشین مشخص، فاعل جمله وابسته است. | Je sais ce qui te plaît. (من میدانم چه چیزی را دوست داری.) |
| ce que (چیزی که، در نقش مفعول) | بدون اسم پیشین مشخص، مفعول جمله وابسته است. | Je comprends ce que tu dis. (من میفهمم چه میگویی.) |
| ce dont (چیزی که درباره آن یا به آن نیاز است) | بدون اسم پیشین مشخص، مکمل وابسته به «از» است. | Voilà ce dont j’ai besoin. (این همان چیزی است که به آن نیاز دارم.) |
کاربرد شکل های ترکیبی ضمایر موصولی در زبان فرانسه
وقتی حرف اضافه پیش از ضمیر موصولی قرار میگیرد، گاهی باید از شکلهای ترکیبی استفاده کنیم. برای نمونه، Le bureau sur lequel je travaille est grand. (میزی که روی آن کار میکنم بزرگ است.) و Le projet auquel je participe est utile. (پروژهای که در آن شرکت میکنم مفید است.) دو کاربرد رایج را نشان میدهند.
| نوع شکل | مذکر مفرد | مؤنث مفرد | مذکر جمع | مؤنث جمع |
|---|---|---|---|---|
| ساده | lequel (کدام یا آنکه، مذکر مفرد) | laquelle (کدام یا آنکه، مؤنث مفرد) | lesquels (کدامها، مذکر جمع) | lesquelles (کدامها، مؤنث جمع) |
| پس از حرف اضافه «به» | auquel (به آنکه، مذکر مفرد) | à laquelle (به آنکه، مؤنث مفرد) | auxquels (به آنهایی که، مذکر جمع) | auxquelles (به آنهایی که، مؤنث جمع) |
| پس از حرف اضافه «از» | duquel (از آنکه، مذکر مفرد) | de laquelle (از آنکه، مؤنث مفرد) | desquels (از آنهایی که، مذکر جمع) | desquelles (از آنهایی که، مؤنث جمع) |
ضمیر dont (که، با معنای وابسته به حرف اضافه از) همیشه با duquel (از آنکه، مذکر مفرد) قابل جایگزینی نیست. بهویژه پس از عبارتهای چندبخشی مانند à côté de (در کنار) معمولاً باید شکل ترکیبی مناسب را به کار ببرید.

ضمایر پرسشی و نامعین در زبان فرانسه
در جدول زیر ضمایر پرسشی فرانسوی با مثال و ترجمه مشاهده میکنید.
| ضمیر و معنی | کاربرد | مثال با معنی |
|---|---|---|
| qui (چه کسی) | درباره شخص سؤال میپرسد. | Qui vient demain ? (چه کسی فردا میآید؟) |
| que / qu’ (چه چیزی) | درباره چیز سؤال میپرسد. | Que voulez-vous ? (چه میخواهید؟) |
| quoi (چه چیزی) | اغلب بعد از حرف اضافه به کار میرود. | À quoi pensez-vous ? (به چه فکر میکنید؟) |
| lequel / laquelle (کدامیک، مفرد) | برای انتخاب یک مورد مشخص به کار میرود. | Laquelle préfères-tu ? (کدامیک را ترجیح میدهی؟) |
| lesquels / lesquelles (کدامها، جمع) | برای انتخاب چند مورد مشخص به کار میرود. | Lesquelles sont disponibles ? (کدامها موجود هستند؟) |
در Quel film veux-tu voir ? (کدام فیلم را میخواهی ببینی؟)، واژه quel (کدام، همراه اسم) تعیینگر است. اما در Lequel veux-tu voir ? (کدامیک را میخواهی ببینی؟)، واژه lequel (کدامیک) خودش ضمیر است.
ضمایر نامعین پرکاربرد در زبان فرانسوی
| ضمیر و معنی | مثال و ترجمه |
|---|---|
| quelqu’un (یک نفر یا کسی) | Quelqu’un sonne. (کسی زنگ میزند.) |
| personne (هیچکس، در جمله منفی) | Personne ne répond. (هیچکس پاسخ نمیدهد.) |
| rien (هیچچیز، در جمله منفی) | Rien ne manque. (هیچچیز کم نیست.) |
| chacun / chacune (هرکس یا هرکدام) | Chacun a un billet. (هرکس یک بلیت دارد.) |
| tout (همهچیز) | Tout est prêt. (همهچیز آماده است.) |
| plusieurs (چند نفر یا چند مورد) | Plusieurs sont absents. (چند نفر غایب هستند.) |
| certains / certaines (برخی) | Certains préfèrent attendre. (برخی ترجیح میدهند منتظر بمانند.) |
در جملههای منفیِ دارای personne (هیچکس) یا rien (هیچچیز) معمولاً بخش نخست نفی میآید، اما بخش دوم رایج نفی اضافه نمیشود. برای مثال، Je ne vois personne. (من هیچکس را نمیبینم.) جملهای صحیح است.

ضمایر قیدی در زبان فرانسه و تفاوت آن ها
در زبان فرانسه، دو ضمیر قیدی مهم وجود دارد. ضمیر y (آنجا یا به آن) اغلب مکان یا برخی مکملهای همراه با حرف اضافه «به» را جایگزین میکند. ضمیر en (از آن یا مقداری از آن) معمولاً مکمل همراه با «از»، اسم نامعین یا مقدار را جایگزین میکند.
کاربرد ضمیر قیدی مکان و موضوع
| جمله با عبارت اصلی | جمله با ضمیر | توضیح |
|---|---|---|
| Je vais à la bibliothèque. (من به کتابخانه میروم.) | J’y vais. (من به آنجا میروم.) | مکان مقصد جایگزین شده است. |
| Elle habite dans ce quartier. (او در این محله زندگی میکند.) | Elle y habite. (او آنجا زندگی میکند.) | مکان سکونت جایگزین شده است. |
| Tu penses à cet examen ? (آیا به این امتحان فکر میکنی؟) | Tu y penses ? (آیا به آن فکر میکنی؟) | موضوع غیرانسانی جایگزین شده است. |
برای اشاره به شخص با فعل penser à (به کسی یا چیزی فکر کردن) معمولاً از ضمیر تأکیدی پس از حرف اضافه استفاده میکنیم. برای نمونه، Je pense à Sara. (من به سارا فکر میکنم.) به Je pense à elle. (من به او فکر میکنم.) تبدیل میشود.

کاربرد ضمیر قیدی مقدار و مبدا در فرانسه
| جمله با عبارت اصلی | جمله با ضمیر | توضیح |
|---|---|---|
| Je parle de ce problème. (من درباره این مشکل صحبت میکنم.) | J’en parle. (من درباره آن صحبت میکنم.) | مکمل وابسته به حرف اضافه «از» جایگزین شده است. |
| Je veux du café. (من قهوه میخواهم.) | J’en veux. (من مقداری از آن را میخواهم.) | مقداری از یک ماده جایگزین شده است. |
| Elle a trois livres. (او سه کتاب دارد.) | Elle en a trois. (او سه تا از آنها را دارد.) | اسم حذف شده و عدد در جمله باقی مانده است. |
| Il revient de Lyon. (او از لیون برمیگردد.) | Il en revient. (او از آنجا برمیگردد.) | مبدأ حرکت جایگزین شده است. |
وقتی این ضمیر به اشخاص در ساختار parler de quelqu’un (درباره کسی صحبت کردن) اشاره میکند، در کاربرد معمول از حرف اضافه و ضمیر تأکیدی استفاده میشود. برای مثال، Je parle de Paul. (من درباره پل صحبت میکنم.) به Je parle de lui. (من درباره او صحبت میکنم.) تبدیل میشود. با این حال، نمیتوان گفت این ضمیر هرگز به انسان اشاره نمیکند؛ زیرا در عبارتهای مقداری هم کاربرد دارد، مانند J’en connais deux. (من دو نفر از آنها را میشناسم.).

تفاوت دو ضمیر فرانسوی قیدی در یک نگاه
| مقایسه | y (به آنجا یا به آن) | en (از آن یا مقداری از آن) |
|---|---|---|
| کاربرد رایج | مکان مقصد یا موضوعی با حرف اضافه «به» را جایگزین میکند. | مبدأ، موضوعی با حرف اضافه «از» یا مقدار را جایگزین میکند. |
| جمله نمونه | J’y pense. (من به آن فکر میکنم.) | J’en parle. (من درباره آن صحبت میکنم.) |
| اشاره به انسان | برای شخص معمولاً از حرف اضافه و ضمیر تأکیدی استفاده میکنیم. | در برخی ساختارهای مقدار میتواند به اشخاص نیز اشاره کند. |
جایگاه و ترتیب ضمایر فرانسوی در جمله فرانسوی
جایگاه ضمیر به نوع فعل و مثبت یا منفی بودن جمله بستگی دارد. ضمایر مفعولی و قیدی معمولاً پیش از فعل مربوط به خود میآیند، اما در امر مثبت پس از فعل قرار میگیرند.
جایگاه ضمایر در حال، گذشته، مصدر و امر
| ساختار | جمله با ترجمه | قاعده |
|---|---|---|
| حال مثبت | Je le connais. (من او را میشناسم.) | ضمیر پیش از فعل صرفشده قرار میگیرد. |
| حال منفی | Je ne le connais pas. (من او را نمیشناسم.) | نفی اول پیش از ضمیر و نفی دوم پس از فعل قرار میگیرد. |
| گذشته مرکب | Je lui ai écrit. (من به او نوشتهام.) | ضمیر پیش از فعل کمکی میآید. |
| فعل همراه مصدر | Je vais le voir. (من قرار است او را ببینم.) | ضمیر مربوط به مصدر معمولاً پیش از مصدر میآید. |
| امر مثبت | Regarde-le ! (به او یا آن نگاه کن!) | ضمیر پس از فعل و با خط تیره میآید. |
| امر منفی | Ne le regarde pas ! (به او یا آن نگاه نکن!) | ضمیر دوباره پیش از فعل قرار میگیرد. |
| امر مثبت با دو ضمیر | Donne-le-moi ! (آن را به من بده!) | ترتیب ویژه امر مثبت اجرا میشود. |
| امر منفی با دو ضمیر | Ne me le donne pas ! (آن را به من نده!) | ترتیب ضمایر پیش از فعل بازمیگردد. |
در گذشته مرکب با فعل کمکی داشتن، اگر مفعول مستقیم پیش از فعل آمده باشد، اسم مفعول در کاربرد معمول با جنس و شمار آن هماهنگ میشود. برای مثال، J’ai vu ces photos. (من این عکسها را دیدهام.) به Je les ai vues. (من آنها را دیدهام.) تبدیل میشود. این مطابقت به همان شکل برای ضمیر مفعولی غیرمستقیم به کار نمیرود.
ترتیب دو یا چند ضمیر فرانسوی پیش از فعل
در جملههای خبری و بیشتر ساختارهای پیش از فعل، گروه اول ضمایر شامل me (مرا یا به من)، te (تو را یا به تو)، se (خود را)، nous (ما را یا به ما) و vous (شما را یا به شما) است. پس از آن معمولاً ضمایر مفعولی مستقیم سومشخص، ضمایر غیرمستقیم سومشخص و در پایان ضمایر قیدی قرار میگیرند.
| ترتیب معمول پیش از فعل | نمونهها با ترجمه |
|---|---|
| گروه اول، سپس مفعول مستقیم | Je te le prête. (من آن را به تو قرض میدهم.) |
| مفعول مستقیم، سپس مفعول غیرمستقیم | Je le lui donne. (من آن را به او میدهم.) |
| ترتیب ضمایر قیدی در ساختار وجود داشتن | Il y en a beaucoup. (تعداد زیادی از آنها وجود دارد.) |
| امر مثبت با ترتیب جداگانه | Donne-le-moi ! (آن را به من بده!) |
| امر مثبت همراه ضمیر مکان | Vas-y ! (برو آنجا!) |
در امر مثبت، ضمایر با خط تیره به فعل میچسبند. شکلهای کوتاه مفعولی اولشخص و دومشخص در برخی دستورها تغییر میکنند. برای نمونه، Donne-moi le livre ! (کتاب را به من بده!) صحیح است، اما پیش از ضمیر مقداری از شکل کوتاه استفاده میشود: Donne-m’en ! (مقداری از آن را به من بده!).
اشتباهات رایج هنگام استفاده از ضمایر فرانسوی
اشتباه در انتخاب مفعول و جایگاه ضمیر میتواند معنی جمله را تغییر دهد. در جدول زیر، صورت نادرست هر جمله را با شکل صحیح آن مقایسه کنید.
| جمله نادرست | جمله درست | دلیل اصلاح |
|---|---|---|
| Je lui vois. (صورت نادرست برای «من او را میبینم») | Je le vois. (من او را میبینم.) | فعل دیدن در این کاربرد مفعول مستقیم میگیرد. |
| Je le téléphone. (صورت نادرست برای «من به او تلفن میکنم») | Je lui téléphone. (من به او تلفن میکنم.) | گیرنده تماس مفعول غیرمستقیم است. |
| Je pense à Léa. J’y pense. (صورت نادرست برای «من به لئا فکر میکنم؛ به او فکر میکنم») | Je pense à elle. (من به او فکر میکنم.) | برای این شخص از حرف اضافه و ضمیر تأکیدی استفاده میکنیم. |
| Je le donne lui. (صورت نادرست برای «من آن را به او میدهم») | Je le lui donne. (من آن را به او میدهم.) | هر دو ضمیر باید پیش از فعل قرار بگیرند. |
| Je ne vois le pas. (صورت نادرست برای «من او را نمیبینم») | Je ne le vois pas. (من او را نمیبینم.) | ضمیر پیش از فعل میآید. |
| Lève-te ! (صورت نادرست برای «بلند شو!») | Lève-toi ! (بلند شو!) | در امر مثبت، ضمیر انعکاسی بعد از فعل تغییر شکل میدهد. |
| Cette chambre est la ma. (صورت نادرست برای «این اتاق مال من است») | Cette chambre est la mienne. (این اتاق مال من است.) | برای جایگزینی اسم از ضمیر ملکی استفاده میکنیم. |
نحوه یادگیری ضمایر فرانسوی از مبتدی تا متوسط
بهتر است ضمایر را بهترتیب کاربرد یاد بگیرید و در هر مرحله چند جمله واقعی بسازید. برنامه زیر به شما کمک میکند مباحث را بدون حفظ کردن فهرستهای طولانی مرور کنید.
-
ضمایر فاعلی را تمرین کنید.
برای هر ضمیر با دو فعل رایج مانند être (بودن) و avoir (داشتن) جمله بسازید و تفاوت خطاب دوستانه و رسمی را یاد بگیرید.
-
مفعول مستقیم و غیرمستقیم را تشخیص دهید.
ابتدا فعل و مفعول را در جمله پیدا کنید. سپس اسم مفعول را با ضمیر مناسب جایگزین کنید، مانند Je vois Sara. Je la vois. (من سارا را میبینم. من او را میبینم.).
-
ضمایر ملکی و اشارهای را به کار ببرید.
درباره وسایل اطراف خود جمله بسازید، مانند Ce cahier est le mien. (این دفتر مال من است.) و Je préfère celui-ci. (من این یکی را ترجیح میدهم.).
-
ضمایر موصولی و قیدی را تمرین کنید.
دو جمله را با ضمیر موصولی مناسب به هم متصل کنید. سپس عبارتهای مکانی یا مقداری را در جمله با ضمیر قیدی جایگزین کنید.
-
جایگاه ضمایر را مرور کنید.
یک جمله را به شکل مثبت، منفی، گذشته و امر بازنویسی کنید. برای نمونه، Je le lis. (من آن را میخوانم.) را به Je ne le lis pas. (من آن را نمیخوانم.) تبدیل کنید.
تمرین ضمایر فرانسوی از مبتدی تا متوسط با پاسخ
در هر جمله یک ضمیر مناسب را در جای خالی قرار دهید. لطفا پس از تکمیل جدول، پاسخها و توضیحات تمرین را در بخش زیر مشاهده کنید.
| شماره | جمله ناقص همراه با معنی |
|---|---|
| ۱ | ___ parle français. (من فرانسوی صحبت میکنم.) |
| ۲ | Tu vois Alice ? Oui, je ___ vois. (آیا آلیس را میبینی؟ بله، من او را میبینم.) |
| ۳ | Je téléphone à Paul. Je ___ téléphone. (من به پل تلفن میکنم. من به او تلفن میکنم.) |
| ۴ | Ce stylo est à moi. C’est ___. (این خودکار مال من است. این مال من است.) |
| ۵ | La fille ___ chante est ma sœur. (دختری که آواز میخواند خواهر من است.) |
| ۶ | Le livre ___ je lis est court. (کتابی که میخوانم کوتاه است.) |
| ۷ | Tu vas à la gare ? Oui, j’___ vais. (آیا به ایستگاه میروی؟ بله، من به آنجا میروم.) |
| ۸ | Tu veux des fraises ? Oui, j’___ veux. (آیا توتفرنگی میخواهی؟ بله، مقداری میخواهم.) |
| ۹ | Nous ___ levons tôt. (ما زود بلند میشویم.) |
| ۱۰ | ___ préfères-tu, le thé ou le café ? (کدامیک را ترجیح میدهی، چای یا قهوه را؟) |
مشاهده پاسخ و توضیح ۱۰ تمرین ضمایر فرانسوی
۱) Je (من)؛ این ضمیر نقش فاعل دارد. ۲) la (او را، مؤنث)؛ آلیس مفعول مستقیم مؤنث است. ۳) lui (به او)؛ گیرنده تماس یک نفر است. ۴) le mien (مال من، مذکر)؛ خودکار در زبان فرانسه مذکر است. ۵) qui (که، در نقش فاعل)؛ این ضمیر فاعل جمله وابسته است. ۶) que (که، در نقش مفعول)؛ این ضمیر مفعول فعل خواندن است. ۷) y (به آنجا)؛ این ضمیر مکان را جایگزین میکند. ۸) en (مقداری از آن)؛ این ضمیر اسم نامعین را جایگزین میکند. ۹) nous (خودمان را)؛ این ضمیر با فاعل جمع اولشخص هماهنگ است. ۱۰) Lequel (کدامیک، مذکر)؛ این ضمیر انتخاب میان دو اسم مذکر را بیان میکند.
جمعبندی
برای استفاده درست از ضمایر فرانسوی، ابتدا نقش اسم را در جمله مشخص کنید. سپس جنس و شمار مرجع، حرف اضافه فعل و جایگاه ضمیر را بررسی کنید. با تبدیل جملههای دارای اسم به جملههای دارای ضمیر، میتوانید این قواعد را در مکالمه و نوشتار بهتر به کار ببرید.
سوالات متداول
ضمایر فاعلی فرانسوی چند شکل رایج دارند؟
۹ ضمیر فاعلی پایه در جدولهای آموزشی پرکاربرد دیده میشود. شکل کوتاهشده j’ (من، شکل کوتاهشده) شکل مستقل دستوری نیست و از je (من) به دست میآید.
فرق ضمایر غیرمستقیم مفرد و جمع چیست؟
ضمیر lui (به او) به یک شخص و ضمیر leur (به آنها) به چند شخص اشاره میکند. برای مثال، Je lui parle. (من با او صحبت میکنم.) و Je leur parle. (من با آنها صحبت میکنم.) این تفاوت را نشان میدهند.
آیا دو ضمیر فاعلی برای معنای «ما» وجود دارد؟
بله. nous (ما) ضمیر معمول اولشخص جمع است و on (ما در گفتار یا مردم بهطور کلی) نیز در مکالمه به همین معنی به کار میرود. فعل بعد از ضمیر دوم همیشه سومشخص مفرد صرف میشود.
دو ضمیر قیدی زبان فرانسه چه تفاوتی دارند؟
ضمیر y (به آنجا یا به آن) بیشتر مکان مقصد یا بعضی مکملهای همراه «به» را جایگزین میکند. ضمیر en (از آن یا مقداری از آن) معمولاً مبدأ، مکملهای همراه «از» و مقدار را جایگزین میکند.
فرق ضمیر ملکی و تعیینگر ملکی چیست؟
تعیینگر ملکی در کنار اسم میآید، مانند mon livre (کتاب من). ضمیر ملکی جای اسم مینشیند، مانند le mien (مال من، برای اسم مذکر).
ضمایر مفعولی در جمله فرانسوی کجا میآیند؟
در بیشتر جملههای خبری پیش از فعل مربوط به خود قرار میگیرند، مانند Je le vois. (من او را میبینم.). در امر مثبت معمولاً پس از فعل میآیند، مانند Regarde-le ! (به او نگاه کن!).
تفاوت دو ضمیر موصولی فاعلی و مفعولی چیست؟
ضمیر qui (که، در نقش فاعل) فاعل جمله وابسته است، اما que (که، در نقش مفعول) مفعول مستقیم آن جمله است. برای مثال، La fille qui parle est ici. (دختری که صحبت میکند اینجاست.) و Le livre que je lis est court. (کتابی که میخوانم کوتاه است.) این تفاوت را نشان میدهند.
برای یادگیری ضمایر فرانسوی از کجا شروع کنیم؟
ابتدا ضمایر فاعلی و صرف فعل را یاد بگیرید. سپس مفعول مستقیم و غیرمستقیم، ضمایر انعکاسی، ملکی، اشارهای و موصولی را تمرین کنید. در پایان، ضمایر قیدی و ترتیب چند ضمیر را در جمله مرور کنید.




هنوز نظری ثبت نشده است.